Ξενία: Ώρα ευθύνης
Το Βαθύ SOS αποτελεί μια εθελοντική ομάδα ενεργών πολιτών η οποία έχει οργανωθεί κυρίως μέσα από το διαδίκτυο και αποτελείται από πολλές εκατοντάδες μέλη. Βασικός στόχος της, είναι η δυναμική έκφραση των προβληματισμών μας και η προσπάθεια συνδρομής στη βελτίωση των συνθηκών ζωής του τόπου μας.
Το πρόβλημα του Ξενία αποτελεί μια πρόκληση αλλά και μια ευκαιρία για την πόλη μας. Πρόκληση γιατί είναι ένα πολυδιάστατο ζήτημα που απασχολεί τον τόπο για πολλά χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει μέχρι τώρα αντιμετωπιστεί πραγματικά υπεύθυνα και αποφασιστικά. Ευκαιρία γιατί αφενός ο συμβολικός του χαρακτήρας και αφετέρου η αναποτελεσματικότητα των μέχρι τώρα ακολουθούμενων πολιτικών, μάς δείχνουν ότι είναι καιρός για χάραξη νέων στρατηγικών και υιοθέτηση νέων αντιλήψεων που θα επιτρέψουν μια δραστική αντιμετώπιση των προβλημάτων της Σάμου.
Το Ξενία της πόλης συμβολίζει μια ολόκληρη εποχή της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Τη δεκαετία του ‘60 η χώρα μας αποκτά σύγχρονο δυτικό προσανατολισμό μεταπηδώντας από μια εσωστρεφή κυρίως γεωργική οικονομία, σε μια οικονομία εξωστρεφή, με έμφαση στις υπηρεσίες, προβάλλοντας το πολιτιστικό της προϊόν και επενδύοντας στο τουρισμό.
Στη πόλη μας, το κατεξοχήν σύμβολο της περιόδου αυτής ήταν και θα μπορούσε να είναι και σήμερα το Ξενία της πόλης μας. Το σύμβολο αυτό, επί της παραλιακής και εντός του ιστορικού κέντρου της πρωτεύουσας του νησιού, εξ αιτίας της αδιαφορίας της ιδιοκτήτριας εταιρείας, παρουσιάζει μια άθλια εικόνα εγκατάλειψης, ενώ η κατάσταση στο εσωτερικό του είναι επιεικώς απαράδεκτη, όπως αποκαλύφθηκε στο βίντεο που επιμελήθηκε το Βαθύ SOS.
Το ΧΕΝΙΑ σήμερα, αποτελεί πραγματικά κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια και υγεία, όπως αποδεικνύεται τόσο από την τεχνική έκθεση επικινδυνότητας της Πολεοδομίας Σάμου όσο και από την αναφορά της διεύθυνσης Υγιεινής (μετά από καταγγελία μας) σύμφωνα με την οποία ο συγκεκριμένος χώρος αποτελεί μια επικίνδυνη εστία μόλυνσης
Η αδυναμία αντιμετώπισης του θέματος επί σειρά ετών έχει δημιουργήσει μια de facto κατάσταση. Οφείλουμε πλέον όλοι να αναγνωρίσουμε τις ευθύνες μας και να χαράξουμε νέες στρατηγικές διαχείρισης, θδημιουργώντας νέες βάσεις στον τρόπο και τις διαδικασίες που οι τοπικές αρχές αντιμετωπίζουν γενικότερα τα προβλήματα.
Στόχος μας δεν είναι μόνο η λύση του προβλήματος του Ξενία, αλλά η λύση του, να σημάνει την απαρχή για μια διαφορετική θεώρηση των πραγμάτων. Όσοι έχουν μία θέση ευθύνης, πρέπει να επικεντρώνονται στη βέλτιστη εφαρμογή των εργαλείων που έχουν στη διάθεση τους και όχι στην εύρεση βέλτιστων τρόπων διατήρησής της εξουσίας.
Η λύση θα έρθει μόνο με την ουσιαστική δραστηριοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών θεσμικών κυβερνητικών παραγόντων για την, επιτέλους, οριστική διευθέτηση του ιδιοκτησιακού τού κτιρίου, υπέρ του συμφέροντος της πόλης και των πολιτών της.
Μόνο η μετάβαση της ιδιοκτησίας του ακινήτου στο δήμο θα επιτρέψει μια σοβαρή εξέταση του ζητήματος η οποία θα επιτευχθεί μέσα από μια πλήρη, λεπτομερή και εμπεριστατωμένη τεχνική έκθεση από ειδικευμένους μηχανικούς και αρχιτέκτονες, αλλά και μετά από δημόσιο και ανοικτό διάλογο. Η όποια μελέτη αποκατάστασης, ανάδειξης και αξιοποίησης του ακινήτου δεν πρέπει να δεσμεύεται από την αρχική του χρήση.
Η ιστορική και η πολιτιστική αξία του κτιρίου θα πρέπει να αξιολογηθεί και να γίνει γνωστή. Ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα, το Ξενία εκφράζει αδιαμφισβήτητα μια σύγχρονη ποιοτική αρχιτεκτονική. Είναι ένα κτίριο σχεδιασμένο σύμφωνα με τις αρχές τους «Μοντέρνου Κινήματος» το οποίο είχε σαν λάβαρο το δικαίωμα των ανθρώπων σε ένα ανοικτό, δημοκρατικό, οικιστικό περιβάλλον που ήταν δυνατό να δημιουργηθεί μέσα από νέες τεχνολογίες και επιστημονικές μεθόδους. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και η επίσημη πρόταση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων (Σ.Α.Δ.Α.Σ, 2004) με την οποία ο Σύλλογος αιτείται να κηρυχθεί από την Πολιτεία διατηρητέο.
Στην περίπτωση που κριθεί ότι το κτήριο επιδέχεται επισκευών με ένα κόστος που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες, θα πρέπει πιθανόν να εξεταστεί νέα διαρρύθμιση μέρους του εσωτερικού του, ώστε να καταστεί λειτουργικό για τη νέα του χρήση.
Αν από την προσέγγιση με τα επίσημα τεχνικά και οικονομικά κριτήρια προκύψει ότι το κτίριο βρίσκεται σε κατάσταση που η επισκευή του θα επιφέρει σημαντική αλλοίωση του χαρακτήρα του με εξωπραγματικό κόστος, τότε θα πρέπει να ερευνηθούν άλλες επιλογές.
Αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν λύσεις όπως:
• Πεζοδρομήσεις και βελτιώσεις οδικού δικτύου (ευθυγράμμιση Αλ. Πασχάλη) με ανάδειξη του ιστορικού κέντρου
• Ανέγερση νέων κτιρίων στη θέση του Ξενία με κοινωφελή χρήση (κτηριακές εγκαταστάσεις του νέου διευρυμένου Δήμου, Δημοτική αγορά, εκθεσιακό & πολιτιστικό κέντρο, συνδυασμό των προηγούμενων ή και άλλων που ίσως προταθούν)
• Κατεδάφιση του κτιρίου και επέκταση του Δημοτικού Κήπου, αφού εξεταστούν από εξειδικευμένους γεωπόνους ενδεχόμενες δυσμενείς συνέπειες για τον υφιστάμενο ιστορικό Κήπο από τις πιθανές μικροκλιματικές επιπτώσεις αυτής της ενέργειας.
Η προκυμαία με τα κτίρια της αποτελεί την πρόσοψη της πόλης, της δίνει την εικόνα μιας νησιωτικής πρωτεύουσας με αναφορές στο ιστορικό , αρχιτεκτονικό, πολιτιστικό, οικονομικό και κοινωνικό παρελθόν της. Το ιδιαίτερο αυτό χαρακτηριστικό πρέπει να ληφθεί υπόψη σε κάθε προσπάθεια οικιστικής αναβάθμισης.
Πιστεύοντας ειλικρινά ότι το ζήτημα του Ξενία μπορεί και πρέπει να είναι η αρχή που θα κάνει τη διαφορά στη γενικότερη αντιμετώπιση της Πόλης μας και των προβλημάτων της, καλούμε τη Δημοτική, αλλά και τις άλλες Τοπικές Αρχές σε συνεργασία και τους συμπολίτες μας σε εγρήγορση.
Όπως είπε ο αείμνηστος Κ. Γαρουφαλής απευθυνόμενος προς το Δημοτικό Συμβούλιο το 1945, όταν σε ακριβώς ανάλογη περίπτωση χρειάστηκε να διεκδικήσουμε το Κτήριο του Δημαρχείου για το Δήμο μας:
Το πρόβλημα του Ξενία αποτελεί μια πρόκληση αλλά και μια ευκαιρία για την πόλη μας. Πρόκληση γιατί είναι ένα πολυδιάστατο ζήτημα που απασχολεί τον τόπο για πολλά χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει μέχρι τώρα αντιμετωπιστεί πραγματικά υπεύθυνα και αποφασιστικά. Ευκαιρία γιατί αφενός ο συμβολικός του χαρακτήρας και αφετέρου η αναποτελεσματικότητα των μέχρι τώρα ακολουθούμενων πολιτικών, μάς δείχνουν ότι είναι καιρός για χάραξη νέων στρατηγικών και υιοθέτηση νέων αντιλήψεων που θα επιτρέψουν μια δραστική αντιμετώπιση των προβλημάτων της Σάμου.
Το Ξενία της πόλης συμβολίζει μια ολόκληρη εποχή της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Τη δεκαετία του ‘60 η χώρα μας αποκτά σύγχρονο δυτικό προσανατολισμό μεταπηδώντας από μια εσωστρεφή κυρίως γεωργική οικονομία, σε μια οικονομία εξωστρεφή, με έμφαση στις υπηρεσίες, προβάλλοντας το πολιτιστικό της προϊόν και επενδύοντας στο τουρισμό.
Στη πόλη μας, το κατεξοχήν σύμβολο της περιόδου αυτής ήταν και θα μπορούσε να είναι και σήμερα το Ξενία της πόλης μας. Το σύμβολο αυτό, επί της παραλιακής και εντός του ιστορικού κέντρου της πρωτεύουσας του νησιού, εξ αιτίας της αδιαφορίας της ιδιοκτήτριας εταιρείας, παρουσιάζει μια άθλια εικόνα εγκατάλειψης, ενώ η κατάσταση στο εσωτερικό του είναι επιεικώς απαράδεκτη, όπως αποκαλύφθηκε στο βίντεο που επιμελήθηκε το Βαθύ SOS.
Το ΧΕΝΙΑ σήμερα, αποτελεί πραγματικά κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια και υγεία, όπως αποδεικνύεται τόσο από την τεχνική έκθεση επικινδυνότητας της Πολεοδομίας Σάμου όσο και από την αναφορά της διεύθυνσης Υγιεινής (μετά από καταγγελία μας) σύμφωνα με την οποία ο συγκεκριμένος χώρος αποτελεί μια επικίνδυνη εστία μόλυνσης
Η αδυναμία αντιμετώπισης του θέματος επί σειρά ετών έχει δημιουργήσει μια de facto κατάσταση. Οφείλουμε πλέον όλοι να αναγνωρίσουμε τις ευθύνες μας και να χαράξουμε νέες στρατηγικές διαχείρισης, θδημιουργώντας νέες βάσεις στον τρόπο και τις διαδικασίες που οι τοπικές αρχές αντιμετωπίζουν γενικότερα τα προβλήματα.
Στόχος μας δεν είναι μόνο η λύση του προβλήματος του Ξενία, αλλά η λύση του, να σημάνει την απαρχή για μια διαφορετική θεώρηση των πραγμάτων. Όσοι έχουν μία θέση ευθύνης, πρέπει να επικεντρώνονται στη βέλτιστη εφαρμογή των εργαλείων που έχουν στη διάθεση τους και όχι στην εύρεση βέλτιστων τρόπων διατήρησής της εξουσίας.
Η λύση θα έρθει μόνο με την ουσιαστική δραστηριοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών θεσμικών κυβερνητικών παραγόντων για την, επιτέλους, οριστική διευθέτηση του ιδιοκτησιακού τού κτιρίου, υπέρ του συμφέροντος της πόλης και των πολιτών της.
Μόνο η μετάβαση της ιδιοκτησίας του ακινήτου στο δήμο θα επιτρέψει μια σοβαρή εξέταση του ζητήματος η οποία θα επιτευχθεί μέσα από μια πλήρη, λεπτομερή και εμπεριστατωμένη τεχνική έκθεση από ειδικευμένους μηχανικούς και αρχιτέκτονες, αλλά και μετά από δημόσιο και ανοικτό διάλογο. Η όποια μελέτη αποκατάστασης, ανάδειξης και αξιοποίησης του ακινήτου δεν πρέπει να δεσμεύεται από την αρχική του χρήση.
Η ιστορική και η πολιτιστική αξία του κτιρίου θα πρέπει να αξιολογηθεί και να γίνει γνωστή. Ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα, το Ξενία εκφράζει αδιαμφισβήτητα μια σύγχρονη ποιοτική αρχιτεκτονική. Είναι ένα κτίριο σχεδιασμένο σύμφωνα με τις αρχές τους «Μοντέρνου Κινήματος» το οποίο είχε σαν λάβαρο το δικαίωμα των ανθρώπων σε ένα ανοικτό, δημοκρατικό, οικιστικό περιβάλλον που ήταν δυνατό να δημιουργηθεί μέσα από νέες τεχνολογίες και επιστημονικές μεθόδους. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και η επίσημη πρόταση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων (Σ.Α.Δ.Α.Σ, 2004) με την οποία ο Σύλλογος αιτείται να κηρυχθεί από την Πολιτεία διατηρητέο.
Στην περίπτωση που κριθεί ότι το κτήριο επιδέχεται επισκευών με ένα κόστος που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες, θα πρέπει πιθανόν να εξεταστεί νέα διαρρύθμιση μέρους του εσωτερικού του, ώστε να καταστεί λειτουργικό για τη νέα του χρήση.
Αν από την προσέγγιση με τα επίσημα τεχνικά και οικονομικά κριτήρια προκύψει ότι το κτίριο βρίσκεται σε κατάσταση που η επισκευή του θα επιφέρει σημαντική αλλοίωση του χαρακτήρα του με εξωπραγματικό κόστος, τότε θα πρέπει να ερευνηθούν άλλες επιλογές.
Αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν λύσεις όπως:
• Πεζοδρομήσεις και βελτιώσεις οδικού δικτύου (ευθυγράμμιση Αλ. Πασχάλη) με ανάδειξη του ιστορικού κέντρου
• Ανέγερση νέων κτιρίων στη θέση του Ξενία με κοινωφελή χρήση (κτηριακές εγκαταστάσεις του νέου διευρυμένου Δήμου, Δημοτική αγορά, εκθεσιακό & πολιτιστικό κέντρο, συνδυασμό των προηγούμενων ή και άλλων που ίσως προταθούν)
• Κατεδάφιση του κτιρίου και επέκταση του Δημοτικού Κήπου, αφού εξεταστούν από εξειδικευμένους γεωπόνους ενδεχόμενες δυσμενείς συνέπειες για τον υφιστάμενο ιστορικό Κήπο από τις πιθανές μικροκλιματικές επιπτώσεις αυτής της ενέργειας.
Η προκυμαία με τα κτίρια της αποτελεί την πρόσοψη της πόλης, της δίνει την εικόνα μιας νησιωτικής πρωτεύουσας με αναφορές στο ιστορικό , αρχιτεκτονικό, πολιτιστικό, οικονομικό και κοινωνικό παρελθόν της. Το ιδιαίτερο αυτό χαρακτηριστικό πρέπει να ληφθεί υπόψη σε κάθε προσπάθεια οικιστικής αναβάθμισης.
Πιστεύοντας ειλικρινά ότι το ζήτημα του Ξενία μπορεί και πρέπει να είναι η αρχή που θα κάνει τη διαφορά στη γενικότερη αντιμετώπιση της Πόλης μας και των προβλημάτων της, καλούμε τη Δημοτική, αλλά και τις άλλες Τοπικές Αρχές σε συνεργασία και τους συμπολίτες μας σε εγρήγορση.
Όπως είπε ο αείμνηστος Κ. Γαρουφαλής απευθυνόμενος προς το Δημοτικό Συμβούλιο το 1945, όταν σε ακριβώς ανάλογη περίπτωση χρειάστηκε να διεκδικήσουμε το Κτήριο του Δημαρχείου για το Δήμο μας:
«Ήλθε η ώρα να διεκδικήσουμε δυναμικά και με συλλαλητήρια ακόμα αν θα χρειαστεί, τα δικαιώματα του τόπου»
Περιμένουμε από τους συμπολίτες μας να δώσουν το παρών στο Δημοτικό Συμβούλιο της 2ας Φεβρουαρίου στις 5:30 μμ για να στηρίξουμε όλοι μαζί την προσπάθεια επίλυσης του θέματος «ΞΕΝΙΑ».
Βαθύ SOS
